全国统一硕士研究生招生考试真题

2023 年全国硕士研究生招生考试 数学(二)

考试时间:180 分钟  |  满分:150 分  |  纯原生 KaTeX 矢量排版
一、选择题:1~10 小题,每小题 5 分,共 50 分。下列每题给出的四个选项中,只有一个选项是符合题目要求的。
1. 曲线 $y = x \ln\left(e + \frac{1}{x-1}\right)$ 的斜渐近线方程为(   ).
A. $y = x + e$
B. $y = x + \frac{1}{e}$
C. $y = x$
D. $y = x - \frac{1}{e}$
查看参考答案与解析
【参考答案】B
【详细解析】
设斜渐近线方程为 $y = kx + b$。
首先求斜率 $k$: $$k = \lim_{x \to \infty} \frac{y}{x} = \lim_{x \to \infty} \ln\left(e + \frac{1}{x-1}\right) = \ln e = 1$$ 再求截距 $b$: $$\begin{aligned} b &= \lim_{x \to \infty} (y - kx) = \lim_{x \to \infty} x \left[ \ln\left(e + \frac{1}{x-1}\right) - 1 \right] \\ &= \lim_{x \to \infty} x \left[ \ln\left(e\left(1 + \frac{1}{e(x-1)}\right)\right) - 1 \right] \\ &= \lim_{x \to \infty} x \ln\left(1 + \frac{1}{e(x-1)}\right) \end{aligned}$$ 当 $x \to \infty$ 时,$\frac{1}{e(x-1)} \to 0$,利用等价无穷小 $\ln(1+u) \sim u$: $$b = \lim_{x \to \infty} x \cdot \frac{1}{e(x-1)} = \frac{1}{e}$$ 因此斜渐近线方程为 $y = x + \frac{1}{e}$。故本题选 B。
2. 函数 $f(x) = \begin{cases} \frac{1}{\sqrt{1+x^2}}, & x \le 0 \\ (x+1)\cos x, & x > 0 \end{cases}$ 的一个原函数为(   ).
A. $F(x) = \begin{cases} \ln(\sqrt{1+x^2}-x), & x \le 0 \\ (x+1)\cos x - \sin x, & x > 0 \end{cases}$
B. $F(x) = \begin{cases} \ln(\sqrt{1+x^2}-x)+1, & x \le 0 \\ (x+1)\cos x - \sin x, & x > 0 \end{cases}$
C. $F(x) = \begin{cases} \ln(\sqrt{1+x^2}+x), & x \le 0 \\ (x+1)\sin x + \cos x, & x > 0 \end{cases}$
D. $F(x) = \begin{cases} \ln(\sqrt{1+x^2}+x)+1, & x \le 0 \\ (x+1)\sin x + \cos x, & x > 0 \end{cases}$
查看参考答案与解析
【参考答案】D
【详细解析】
若 $F(x)$ 为 $f(x)$ 在 $(-\infty, +\infty)$ 上的原函数,则 $F(x)$ 必须在 $(-\infty, +\infty)$ 上连续且处处可导满足 $F'(x) = f(x)$。
分别求分段不定积分:
当 $x \le 0$ 时,$\int \frac{1}{\sqrt{1+x^2}}dx = \ln(x + \sqrt{1+x^2}) + C_1$;
当 $x > 0$ 时,分部积分: $$\int (x+1)\cos x dx = \int (x+1)d(\sin x) = (x+1)\sin x - \int \sin x dx = (x+1)\sin x + \cos x + C_2$$ 由 $F(x)$ 在 $x=0$ 处连续: $$F(0) = \lim_{x \to 0^-} F(x) = \ln 1 + C_1 = C_1$$ $$\lim_{x \to 0^+} F(x) = (0+1)\sin 0 + \cos 0 + C_2 = 1 + C_2$$ 故 $C_1 = C_2 + 1$。
令 $C_2 = 0$,则 $C_1 = 1$,对应选项 D。
检验 $F'(0)$: $$F'_-(0) = \lim_{x \to 0^-} \frac{\ln(\sqrt{1+x^2}+x)+1 - 1}{x} = \lim_{x \to 0^-} \frac{\ln(1+x)}{x} = 1 = f(0)$$ $$F'_+(0) = \lim_{x \to 0^+} \frac{(x+1)\sin x + \cos x - 1}{x} = \lim_{x \to 0^+} \left( \frac{x\sin x}{x} + \frac{\sin x}{x} + \frac{\cos x - 1}{x} \right) = 0 + 1 + 0 = 1 = f(0)$$ 因此 $F'(0) = f(0)$,导数存在且连续。故本题选 D。
3. 已知数列 $\{x_n\}, \{y_n\}$ 满足:$x_1 = y_1 = \frac{1}{2},\ x_{n+1} = \sin x_n,\ y_{n+1} = y_n^2\ (n = 1, 2, \dots)$,则当 $n \to \infty$ 时,(   ).
A. $x_n$ 是 $y_n$ 的高阶无穷小
B. $y_n$ 是 $x_n$ 的高阶无穷小
C. $x_n$ 与 $y_n$ 是等价无穷小
D. $x_n$ 与 $y_n$ 是同阶但不等价的无穷小
查看参考答案与解析
【参考答案】B
【详细解析】
先分析数列 $\{y_n\}$:
$y_1 = \frac{1}{2}, y_2 = \left(\frac{1}{2}\right)^2, y_3 = \left(\frac{1}{2}\right)^4, \dots, y_n = \left(\frac{1}{2}\right)^{2^{n-1}}$,为超指数衰减。
再分析数列 $\{x_n\}$:
$x_1 = \frac{1}{2} \in (0, 1)$。由 $0 < \sin x < x\ (x > 0)$ 可知 $\{x_n\}$ 单调递减且有下界 0,故 $\lim_{n \to \infty} x_n = 0$。
由经典渐近分析,当 $x \to 0$ 时,$\sin x = x - \frac{x^3}{6} + o(x^3)$,可得 $x_n \sim \sqrt{\frac{3}{n}}$(代数阶无穷小)。
显然,超指数项相比于多项式/代数项衰减极快: $$\lim_{n \to \infty} \frac{y_n}{x_n} = \lim_{n \to \infty} \frac{(1/2)^{2^{n-1}}}{\sqrt{3/n}} = 0$$ 因此 $y_n$ 是 $x_n$ 的高阶无穷小。故本题选 B。
4. 若微分方程 $y'' + ay' + by = 0$ 的解在 $(-\infty, +\infty)$ 上有界,则(   ).
A. $a < 0, b > 0$
B. $a > 0, b > 0$
C. $a = 0, b > 0$
D. $a = 0, b < 0$
查看参考答案与解析
【参考答案】C
【详细解析】
该微分方程的特征方程为 $r^2 + ar + b = 0$。
设特征根为 $r_1, r_2$:
  1. 若特征根具有非零实部 $\alpha \ne 0$,则通解中含有 $e^{\alpha x}$ 形式的项。当 $x \to +\infty$ 或 $x \to -\infty$ 时,至少有一侧必趋于无穷大,不可能在 $(-\infty, +\infty)$ 上有界。因此特征根的实部必须均为 0。
  2. 若特征根为纯虚数 $r_{1,2} = \pm i\beta\ (\beta > 0)$,则 $a = 0$,特征方程为 $r^2 + \beta^2 = 0$,即 $b = \beta^2 > 0$。
    此时通解为 $y = C_1 \cos(\beta x) + C_2 \sin(\beta x)$,在全实轴 $(-\infty, +\infty)$ 均有界。
  3. 若 $r_1 = r_2 = 0$(即 $a = b = 0$),通解为 $y = C_1 + C_2 x$,当 $C_2 \ne 0$ 时在无穷远处无界。
综上,微分方程的解在 $(-\infty, +\infty)$ 上处处有界的充要条件是 $a = 0$ 且 $b > 0$。故本题选 C。
5. 设函数 $y = f(x)$ 由 $\begin{cases} x = 2t + |t| \\ y = |t|\sin t \end{cases}$ 确定,则(   ).
A. $f(x)$ 连续, $f'(0)$ 不存在
B. $f'(0)$ 存在, $f'(x)$ 在 $x=0$ 处不连续
C. $f'(x)$ 连续, $f''(0)$ 不存在
D. $f''(0)$ 存在, $f''(x)$ 在 $x=0$ 处不连续
查看参考答案与解析
【参考答案】C
【详细解析】
去绝对值分析参变量 $t$ 与 $x, y$ 的显式关系:
当 $t \ge 0$ 时,$x = 3t$(即 $t = \frac{x}{3}$),$y = t\sin t = \frac{x}{3}\sin\frac{x}{3}$;
当 $t < 0$ 时,$x = t$(即 $t = x$),$y = -t\sin t = -x\sin x$。
因此分段表达为: $$f(x) = \begin{cases} \frac{x}{3}\sin\frac{x}{3}, & x \ge 0 \\ -x\sin x, & x < 0 \end{cases}$$ 求一阶导数:
当 $x > 0$ 时,$f'(x) = \frac{1}{3}\sin\frac{x}{3} + \frac{x}{9}\cos\frac{x}{3}$;
当 $x < 0$ 时,$f'(x) = -\sin x - x\cos x$。
利用定义检验 $x = 0$ 处的单侧导数: $$f'_+(0) = \lim_{x \to 0^+} \frac{\frac{x}{3}\sin(x/3)}{x} = 0,\quad f'_-(0) = \lim_{x \to 0^-} \frac{-x\sin x}{x} = 0$$ 且 $\lim_{x \to 0^+} f'(x) = 0 = \lim_{x \to 0^-} f'(x) = f'(0)$,因此 $f'(x)$ 在 $x=0$ 处连续。
再考察二阶导数: $$f''_+(0) = \lim_{x \to 0^+} \frac{f'(x) - 0}{x} = \lim_{x \to 0^+} \left( \frac{\sin(x/3)}{3x} + \frac{\cos(x/3)}{9} \right) = \frac{1}{9} + \frac{1}{9} = \frac{2}{9}$$ $$f''_-(0) = \lim_{x \to 0^-} \frac{f'(x) - 0}{x} = \lim_{x \to 0^-} \left( -\frac{\sin x}{x} - \cos x \right) = -1 - 1 = -2$$ 由于 $f''_+(0) = \frac{2}{9} \ne f''_-(0) = -2$,故 $f''(0)$ 不存在。故本题选 C。
6. 若函数 $f(\alpha) = \int_2^{+\infty} \frac{1}{x(\ln x)^{\alpha+1}} dx$ 在 $\alpha = \alpha_0$ 处取得最小值,则 $\alpha_0 = $(   ).
A. $-\frac{1}{\ln(\ln 2)}$
B. $-\ln(\ln 2)$
C. $\frac{1}{\ln 2}$
D. $\ln 2$
查看参考答案与解析
【参考答案】A
【详细解析】
作换元令 $u = \ln x$,则 $du = \frac{dx}{x}$,积分限由 $x = 2$ 变为 $u = \ln 2$: $$f(\alpha) = \int_{\ln 2}^{+\infty} \frac{du}{u^{\alpha+1}}$$ 该反常积分收敛必须且仅须 $\alpha + 1 > 1$,即 $\alpha > 0$。
计算反常积分: $$f(\alpha) = \left[ -\frac{1}{\alpha u^\alpha} \right]_{\ln 2}^{+\infty} = \frac{1}{\alpha (\ln 2)^\alpha} = \frac{(\ln 2)^{-\alpha}}{\alpha}$$ 对两边取自然对数:$\ln f(\alpha) = -\alpha \ln(\ln 2) - \ln \alpha$。
求导寻极值: $$\frac{f'(\alpha)}{f(\alpha)} = -\ln(\ln 2) - \frac{1}{\alpha} = 0 \implies \alpha_0 = -\frac{1}{\ln(\ln 2)}$$ 因为 $0 < \ln 2 < 1$,故 $\ln(\ln 2) < 0$,因此 $\alpha_0 = -\frac{1}{\ln(\ln 2)} > 0$ 在定义域内。
当 $\alpha < \alpha_0$ 时 $f'(\alpha) < 0$;当 $\alpha > \alpha_0$ 时 $f'(\alpha) > 0$,故 $\alpha_0$ 为唯一极小值点,亦为全局最小值点。故本题选 A。
7. 设函数 $f(x) = (x^2 + a)e^x$,若 $f(x)$ 没有极值点,但曲线 $y = f(x)$ 有拐点,则 $a$ 的取值范围是(   ).
A. $[0, 1)$
B. $[1, +\infty)$
C. $[1, 2)$
D. $[2, +\infty)$
查看参考答案与解析
【参考答案】C
【详细解析】
求一阶与二阶导数: $$f'(x) = [2x + (x^2+a)]e^x = (x^2 + 2x + a)e^x$$ $$f''(x) = [(2x+2) + (x^2+2x+a)]e^x = (x^2 + 4x + a + 2)e^x$$
  1. 因为 $f(x)$ 没有极值点,且 $e^x > 0$,故二次多项式 $x^2 + 2x + a$ 在实数轴上不能变号,即判别式 $\Delta_1 = 2^2 - 4a = 4(1 - a) \le 0$,解得 $a \ge 1$。
  2. 因为曲线 $y = f(x)$ 有拐点,故 $f''(x)$ 必须穿过零点变号,即二次方程 $x^2 + 4x + a + 2 = 0$ 必须有两个相异的实根,判别式 $\Delta_2 = 4^2 - 4(a+2) = 8 - 4a > 0$,解得 $a < 2$。
综合以上两个条件,得 $a$ 的取值范围为 $[1, 2)$。故本题选 C。
8. 设 $A, B$ 为 $n$ 阶可逆矩阵,$E$ 为 $n$ 阶单位矩阵,$M^*$ 为矩阵 $M$ 的伴随矩阵,则 $\begin{pmatrix} A & E \\ O & B \end{pmatrix}^* = $(   ).
A. $\begin{pmatrix} |A|B^* & -B^*A^* \\ O & |B|A^* \end{pmatrix}$
B. $\begin{pmatrix} |A|B^* & -A^*B^* \\ O & |B|A^* \end{pmatrix}$
C. $\begin{pmatrix} |B|A^* & -B^*A^* \\ O & |A|B^* \end{pmatrix}$
D. $\begin{pmatrix} |B|A^* & -A^*B^* \\ O & |A|B^* \end{pmatrix}$
查看参考答案与解析
【参考答案】D
【详细解析】
令分块矩阵 $M = \begin{pmatrix} A & E \\ O & B \end{pmatrix}$。
由于分块上三角矩阵的行列式为 $|M| = |A| |B|$。
由分块矩阵求逆公式: $$M^{-1} = \begin{pmatrix} A^{-1} & -A^{-1} E B^{-1} \\ O & B^{-1} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} A^{-1} & -A^{-1}B^{-1} \\ O & B^{-1} \end{pmatrix}$$ 根据伴随矩阵性质 $M^* = |M| M^{-1}$,代入得: $$\begin{aligned} M^* &= |A||B| \begin{pmatrix} A^{-1} & -A^{-1}B^{-1} \\ O & B^{-1} \end{pmatrix} \\ &= \begin{pmatrix} |B|(|A|A^{-1}) & -(|A|A^{-1})(|B|B^{-1}) \\ O & |A|(|B|B^{-1}) \end{pmatrix} \\ &= \begin{pmatrix} |B|A^* & -A^*B^* \\ O & |A|B^* \end{pmatrix} \end{aligned}$$ 故本题选 D。
9. 二次型 $f(x_1, x_2, x_3) = (x_1 + x_2)^2 + (x_1 + x_3)^2 - 4(x_2 - x_3)^2$ 的规范形为(   ).
A. $y_1^2 + y_2^2$
B. $y_1^2 - y_2^2$
C. $y_1^2 + y_2^2 - 4y_3^2$
D. $y_1^2 + y_2^2 - y_3^2$
查看参考答案与解析
【参考答案】B
【详细解析】
展开二次型: $$\begin{aligned} f &= (x_1^2 + 2x_1x_2 + x_2^2) + (x_1^2 + 2x_1x_3 + x_3^2) - 4(x_2^2 - 2x_2x_3 + x_3^2) \\ &= 2x_1^2 + 2x_1(x_2 + x_3) - 3x_2^2 + 8x_2x_3 - 3x_3^2 \end{aligned}$$ 配方处理 $x_1$: $$\begin{aligned} f &= 2\left( x_1 + \frac{x_2+x_3}{2} \right)^2 - \frac{1}{2}(x_2+x_3)^2 - 3x_2^2 + 8x_2x_3 - 3x_3^2 \\ &= 2\left( x_1 + \frac{x_2+x_3}{2} \right)^2 - \left( \frac{7}{2}x_2^2 - 7x_2x_3 + \frac{7}{2}x_3^2 \right) \\ &= 2\left( x_1 + \frac{x_2+x_3}{2} \right)^2 - \frac{7}{2}(x_2 - x_3)^2 \end{aligned}$$ 由此可见,通过可逆线性变换,该二次型可以化为两个非零平方项(一正一负),即: 正惯性指数 $p = 1$,负惯性指数 $q = 1$,零惯性指数为 $3 - (1+1) = 1$。
因此其规范形为 $y_1^2 - y_2^2$。故本题选 B。
10. 已知向量 $\boldsymbol{\alpha}_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix}, \boldsymbol{\alpha}_2 = \begin{pmatrix} 2 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}, \boldsymbol{\beta}_1 = \begin{pmatrix} 2 \\ 5 \\ 9 \end{pmatrix}, \boldsymbol{\beta}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix}$。若 $\boldsymbol{\gamma}$ 既可由 $\boldsymbol{\alpha}_1, \boldsymbol{\alpha}_2$ 线性表示,也可由 $\boldsymbol{\beta}_1, \boldsymbol{\beta}_2$ 线性表示,则 $\boldsymbol{\gamma} = $(   ).
A. $k\begin{pmatrix} 3 \\ 3 \\ 4 \end{pmatrix}, k \in \mathbb{R}$
B. $k\begin{pmatrix} 3 \\ 5 \\ 10 \end{pmatrix}, k \in \mathbb{R}$
C. $k\begin{pmatrix} -1 \\ 1 \\ 2 \end{pmatrix}, k \in \mathbb{R}$
D. $k\begin{pmatrix} 1 \\ 5 \\ 8 \end{pmatrix}, k \in \mathbb{R}$
查看参考答案与解析
【参考答案】D
【详细解析】
设 $\boldsymbol{\gamma} = x_1\boldsymbol{\alpha}_1 + x_2\boldsymbol{\alpha}_2 = y_1\boldsymbol{\beta}_1 + y_2\boldsymbol{\beta}_2$,即齐次线性方程组: $$x_1\boldsymbol{\alpha}_1 + x_2\boldsymbol{\alpha}_2 - y_1\boldsymbol{\beta}_1 - y_2\boldsymbol{\beta}_2 = \boldsymbol{0}$$ 对增广系数矩阵作初等行变换: $$\begin{pmatrix} 1 & 2 & -2 & -1 \\ 2 & 1 & -5 & 0 \\ 3 & 1 & -9 & -1 \end{pmatrix} \xrightarrow{\substack{r_2 - 2r_1 \\ r_3 - 3r_1}} \begin{pmatrix} 1 & 2 & -2 & -1 \\ 0 & -3 & -1 & 2 \\ 0 & -5 & -3 & 2 \end{pmatrix} \xrightarrow{r_3 - r_2} \begin{pmatrix} 1 & 2 & -2 & -1 \\ 0 & -3 & -1 & 2 \\ 0 & -2 & -2 & 0 \end{pmatrix}$$ 由第三行知 $-2x_2 - 2y_1 = 0 \implies x_2 = -y_1$。
代入第二行:$-3(-y_1) - y_1 + 2y_2 = 0 \implies 2y_1 + 2y_2 = 0 \implies y_2 = -y_1$。
因此当取 $y_1 = 1$ 时,$y_2 = -1$,代入可得公共向量: $$\boldsymbol{\gamma} = y_1\boldsymbol{\beta}_1 + y_2\boldsymbol{\beta}_2 = \begin{pmatrix} 2 \\ 5 \\ 9 \end{pmatrix} - \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \\ 5 \\ 8 \end{pmatrix}$$ 验证由 $\boldsymbol{\alpha}_1, \boldsymbol{\alpha}_2$ 表示:此时 $x_2 = -1$,代回第一行得 $x_1 + 2(-1) - 2(1) - (-1) = 0 \implies x_1 = 3$。
$3\boldsymbol{\alpha}_1 - \boldsymbol{\alpha}_2 = 3\begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix} - \begin{pmatrix} 2 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \\ 5 \\ 8 \end{pmatrix}$,完全成立!
故 $\boldsymbol{\gamma} = k\begin{pmatrix} 1 \\ 5 \\ 8 \end{pmatrix}, k \in \mathbb{R}$。故本题选 D。
二、填空题:11~16 小题,每小题 5 分,共 30 分。
11. 当 $x \to 0$ 时,函数 $f(x) = ax + bx^2 + \ln(1+x)$ 与 $g(x) = e^{x^2} - \cos x$ 是等价无穷小,则 $ab = $ ________.
查看参考答案与解析
【参考答案】$-2$
【详细解析】
首先利用泰勒展开计算 $g(x)$: $$e^{x^2} = 1 + x^2 + o(x^2),\quad \cos x = 1 - \frac{1}{2}x^2 + o(x^2)$$ $$g(x) = \left(1 + x^2 + o(x^2)\right) - \left(1 - \frac{1}{2}x^2 + o(x^2)\right) = \frac{3}{2}x^2 + o(x^2)$$ 再对 $f(x)$ 展开到 $x^2$ 项: $$\ln(1+x) = x - \frac{1}{2}x^2 + o(x^2)$$ $$f(x) = ax + bx^2 + x - \frac{1}{2}x^2 + o(x^2) = (a+1)x + \left(b - \frac{1}{2}\right)x^2 + o(x^2)$$ 因 $f(x) \sim g(x) = \frac{3}{2}x^2$,必须满足: $$a + 1 = 0 \implies a = -1$$ $$b - \frac{1}{2} = \frac{3}{2} \implies b = 2$$ 因此 $ab = (-1) \times 2 = -2$。
12. 曲线 $y = \int_{-\sqrt{3}}^x \sqrt{3-t^2} dt$ 的弧长为 ________.
查看参考答案与解析
【参考答案】$\sqrt{3} + \frac{4}{3}\pi$
【详细解析】
被积函数定义域要求 $3 - t^2 \ge 0$,故曲线自身的最大定义域区间为 $[-\sqrt{3}, \sqrt{3}]$。
根据微积分基本定理求导:$y' = \sqrt{3-x^2}$。
弧长微元为: $$ds = \sqrt{1 + (y')^2} dx = \sqrt{1 + (3 - x^2)} dx = \sqrt{4 - x^2} dx$$ 因此整条曲线的弧长为: $$s = \int_{-\sqrt{3}}^{\sqrt{3}} \sqrt{4 - x^2} dx = 2 \int_0^{\sqrt{3}} \sqrt{4 - x^2} dx$$ 三角代换:令 $x = 2\sin\theta$,当 $x = 0$ 时 $\theta = 0$;当 $x = \sqrt{3}$ 时 $\sin\theta = \frac{\sqrt{3}}{2} \implies \theta = \frac{\pi}{3}$。 $$\begin{aligned} s &= 2 \int_0^{\pi/3} \sqrt{4 - 4\sin^2\theta} \cdot 2\cos\theta d\theta = 8 \int_0^{\pi/3} \cos^2\theta d\theta \\ &= 4 \int_0^{\pi/3} (1 + \cos 2\theta) d\theta = 4 \left[ \theta + \frac{1}{2}\sin 2\theta \right]_0^{\pi/3} \\ &= 4 \left( \frac{\pi}{3} + \frac{1}{2}\sin\frac{2\pi}{3} \right) = 4 \left( \frac{\pi}{3} + \frac{\sqrt{3}}{4} \right) = \sqrt{3} + \frac{4}{3}\pi \end{aligned}$$
13. 设函数 $z = z(x, y)$ 由 $e^z + xz = 2x - y$ 确定,则 $\left.\frac{\partial^2 z}{\partial x^2}\right|_{(1,1)} = $ ________.
查看参考答案与解析
【参考答案】$-\frac{3}{2}$
【详细解析】
当 $(x, y) = (1, 1)$ 时,代入方程得 $e^z + z = 2(1) - 1 = 1$,解得 $z(1, 1) = 0$。
对方程两边关于 $x$ 求偏导: $$e^z \frac{\partial z}{\partial x} + z + x \frac{\partial z}{\partial x} = 2 \implies (e^z + x) \frac{\partial z}{\partial x} = 2 - z$$ 代入 $(x, y, z) = (1, 1, 0)$: $$(e^0 + 1) \frac{\partial z}{\partial x} = 2 - 0 \implies 2 \frac{\partial z}{\partial x} = 2 \implies \left.\frac{\partial z}{\partial x}\right|_{(1,1)} = 1$$ 再对两边关于 $x$ 继续求导: $$\left( e^z \frac{\partial z}{\partial x} + 1 \right) \frac{\partial z}{\partial x} + (e^z + x) \frac{\partial^2 z}{\partial x^2} = -\frac{\partial z}{\partial x}$$ 代入 $x = 1, z = 0, \frac{\partial z}{\partial x} = 1$: $$(1 \cdot 1 + 1) \cdot 1 + (1 + 1) \frac{\partial^2 z}{\partial x^2} = -1 \implies 2 + 2 \frac{\partial^2 z}{\partial x^2} = -1 \implies \left.\frac{\partial^2 z}{\partial x^2}\right|_{(1,1)} = -\frac{3}{2}$$
14. 曲线 $3x^3 = y^5 + 2y^3$ 在 $x = 1$ 对应点处的法线斜率为 ________.
查看参考答案与解析
【参考答案】$-\frac{11}{9}$
【详细解析】
当 $x = 1$ 时,曲线方程变为 $y^5 + 2y^3 = 3$。由于函数 $g(y) = y^5 + 2y^3$ 严格单调递增,故有唯一实根 $y = 1$。
对方程两边关于 $x$ 求导: $$9x^2 = (5y^4 + 6y^2) y'$$ 将 $(x, y) = (1, 1)$ 代入: $$9(1)^2 = (5 \times 1 + 6 \times 1) y' \implies 11 y' = 9 \implies y' = \frac{9}{11}$$ 因此该点处的切线斜率为 $k_{\text{切}} = \frac{9}{11}$。
法线与切线互相垂直,故法线斜率为: $$k_{\text{法}} = -\frac{1}{k_{\text{切}}} = -\frac{11}{9}$$
15. 设连续函数 $f(x)$ 满足:$f(x+2) - f(x) = x,\ \int_0^2 f(x)dx = 0$,则 $\int_1^3 f(x)dx = $ ________.
查看参考答案与解析
【参考答案】$\frac{1}{2}$
【详细解析】
将积分区间进行拆分: $$\int_1^3 f(x)dx = \int_1^2 f(x)dx + \int_2^3 f(x)dx$$ 对第二项 $\int_2^3 f(x)dx$ 作变量代换,令 $t = x - 2$,则 $x = t + 2, dx = dt$: $$\int_2^3 f(x)dx = \int_0^1 f(t+2)dt$$ 由已知条件 $f(t+2) = f(t) + t$,代入得: $$\int_0^1 f(t+2)dt = \int_0^1 [f(t) + t] dt = \int_0^1 f(t)dt + \int_0^1 t dt = \int_0^1 f(x)dx + \frac{1}{2}$$ 因此原积分可合并为: $$\int_1^3 f(x)dx = \int_1^2 f(x)dx + \int_0^1 f(x)dx + \frac{1}{2} = \int_0^2 f(x)dx + \frac{1}{2}$$ 已知 $\int_0^2 f(x)dx = 0$,故: $$\int_1^3 f(x)dx = 0 + \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$$
16. 已知线性方程组 $\begin{cases} ax_1 + x_3 = 1 \\ x_1 + ax_2 + x_3 = 0 \\ x_1 + 2x_2 + ax_3 = 0 \\ ax_1 + bx_2 = 2 \end{cases}$ 有解,其中 $a, b$ 为常数。若 $\begin{vmatrix} a & 0 & 1 \\ 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \end{vmatrix} = 4$,则 $\begin{vmatrix} 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \\ a & b & 0 \end{vmatrix} = $ ________.
查看参考答案与解析
【参考答案】$8$
【详细解析】
设方程组的增广矩阵为 $\bar{A}$: $$\bar{A} = \begin{pmatrix} a & 0 & 1 & 1 \\ 1 & a & 1 & 0 \\ 1 & 2 & a & 0 \\ a & b & 0 & 2 \end{pmatrix}$$ 该非齐次线性方程组包含 3 个未知数 $x_1, x_2, x_3$,而有 4 个方程。
根据线性方程组有解的充要条件:$r(A) = r(\bar{A}) \le 3$。
因此 4 阶方阵 $\bar{A}$ 的行列式必须为 0,即 $|\bar{A}| = 0$。
将 $|\bar{A}|$ 按照第 4 列展开: $$|\bar{A}| = (-1)^{1+4} \cdot 1 \cdot \begin{vmatrix} 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \\ a & b & 0 \end{vmatrix} + (-1)^{4+4} \cdot 2 \cdot \begin{vmatrix} a & 0 & 1 \\ 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \end{vmatrix} = 0$$ 化简得: $$-\begin{vmatrix} 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \\ a & b & 0 \end{vmatrix} + 2 \begin{vmatrix} a & 0 & 1 \\ 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \end{vmatrix} = 0$$ 已知 $\begin{vmatrix} a & 0 & 1 \\ 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \end{vmatrix} = 4$,代入即得: $$\begin{vmatrix} 1 & a & 1 \\ 1 & 2 & a \\ a & b & 0 \end{vmatrix} = 2 \times 4 = 8$$
三、解答题:17~22 小题,共 70 分。解答应写出文字说明、证明过程或演算步骤。
17.(本题满分 10 分)
设曲线 $L: y = y(x)\ (x > e)$ 经过点 $(e^2, 0)$,$L$ 上任一点 $P(x, y)$ 到 $y$ 轴的距离等于该点处的切线在 $y$ 轴上的截距。
(1) 求 $y(x)$;
(2) 在 $L$ 上求一点,使得该点处的切线与两坐标轴所围成三角形的面积最小,并求此最小面积。
查看参考答案与解析
【参考答案】(1) $y(x) = x(2 - \ln x)$;(2) 切点为 $\left(e^{3/2}, \frac{1}{2}e^{3/2}\right)$,最小面积为 $e^3$。
【详细解析】
(1) 曲线 $L$ 上点 $P(x, y)$ 处的切线方程为: $$Y - y = y'(X - x)$$ 令 $X = 0$,切线在 $y$ 轴上的截距为 $Y_0 = y - x y'$。
点 $P(x, y)$ 到 $y$ 轴的距离为 $|x|$。因为 $x > e > 0$,故距离为 $x$。
根据题意有: $$y - x y' = x \implies y' - \frac{1}{x}y = -1$$ 这是一阶线性常微分方程,求解公式: $$y = e^{\int \frac{1}{x}dx} \left( \int (-1) e^{-\int \frac{1}{x}dx} dx + C \right) = x \left( -\int \frac{1}{x}dx + C \right) = x(C - \ln x)$$ 将初始条件 $(e^2, 0)$ 代入:$0 = e^2(C - \ln(e^2)) = e^2(C - 2) \implies C = 2$。
故曲线方程为 $y(x) = x(2 - \ln x)\ (x > e)$。

(2) 在曲线 $L$ 上任一点 $P(x, y)$ 处的切线斜率为 $y' = 1 - \ln x$。
切线方程为 $Y = (1 - \ln x)X + x$。
- 当 $X = 0$ 时,在 $y$ 轴上的截距为 $Y = x > 0$;
- 当 $Y = 0$ 时,在 $x$ 轴上的截距为 $X = \frac{-x}{1 - \ln x} = \frac{x}{\ln x - 1}$。
因为 $x > e$,所以 $\ln x > 1$,两截距均大于 0。
切线与两坐标轴围成直角三角形的面积为: $$S(x) = \frac{1}{2} X Y = \frac{1}{2} \frac{x^2}{\ln x - 1}$$ 求导寻极值点: $$S'(x) = \frac{1}{2} \cdot \frac{2x(\ln x - 1) - x^2 \cdot \frac{1}{x}}{(\ln x - 1)^2} = \frac{x(2\ln x - 3)}{2(\ln x - 1)^2}$$ 令 $S'(x) = 0$,由 $x > e$ 得 $2\ln x - 3 = 0 \implies \ln x = \frac{3}{2} \implies x = e^{3/2}$。
当 $e < x < e^{3/2}$ 时 $S'(x) < 0$;当 $x > e^{3/2}$ 时 $S'(x) > 0$,故 $x = e^{3/2}$ 为全局唯一的极小值点。
此时纵坐标 $y = e^{3/2}\left(2 - \frac{3}{2}\right) = \frac{1}{2}e^{3/2}$,即切点为 $\left(e^{3/2}, \frac{1}{2}e^{3/2}\right)$。
代入求得最小面积为: $$S_{\min} = S\left(e^{3/2}\right) = \frac{1}{2} \cdot \frac{\left(e^{3/2}\right)^2}{\frac{3}{2} - 1} = \frac{1}{2} \cdot \frac{e^3}{1/2} = e^3$$
18.(本题满分 12 分)
求函数 $f(x, y) = x e^{\cos y} + \frac{x^2}{2}$ 的极值。
查看参考答案与解析
【参考答案】函数在点 $(-e, 2k\pi)\ (k \in \mathbb{Z})$ 处取得极小值 $-\frac{e^2}{2}$;无极大值。
【详细解析】
求一阶偏导数并令其为 0: $$\begin{cases} f_x = e^{\cos y} + x = 0 \\[2mm] f_y = -x e^{\cos y} \sin y = 0 \end{cases}$$ 由第一式知 $x = -e^{\cos y} \ne 0$,代入第二式得 $\sin y = 0$。
因此 $y = k\pi\ (k \in \mathbb{Z})$,分两种情况讨论驻点:
  1. 当 $y = 2m\pi\ (m \in \mathbb{Z})$ 时,$\cos y = 1$,则 $x = -e$。驻点为 $(-e, 2m\pi)$;
  2. 当 $y = (2m+1)\pi\ (m \in \mathbb{Z})$ 时,$\cos y = -1$,则 $x = -e^{-1} = -\frac{1}{e}$。驻点为 $\left(-\frac{1}{e}, (2m+1)\pi\right)$。
计算二阶偏导数: $$A = f_{xx} = 1$$ $$B = f_{xy} = -e^{\cos y}\sin y$$ $$C = f_{yy} = -x e^{\cos y}(\cos y - \sin^2 y)$$ 利用极值第二充分条件判别:
  1. 对驻点 $(-e, 2m\pi)$: $$A = 1 > 0,\quad B = 0,\quad C = -(-e)e^1(1 - 0) = e^2$$ $$AC - B^2 = 1 \cdot e^2 - 0 = e^2 > 0$$ 因为 $AC - B^2 > 0$ 且 $A > 0$,所以点 $(-e, 2m\pi)$ 为极小值点。
    极小值为: $$f(-e, 2m\pi) = (-e) e^1 + \frac{(-e)^2}{2} = -e^2 + \frac{e^2}{2} = -\frac{e^2}{2}$$
  2. 对驻点 $\left(-\frac{1}{e}, (2m+1)\pi\right)$: $$A = 1,\quad B = 0,\quad C = -\left(-\frac{1}{e}\right)e^{-1}(-1 - 0) = -\frac{1}{e^2}$$ $$AC - B^2 = 1 \cdot \left(-\frac{1}{e^2}\right) - 0 = -\frac{1}{e^2} < 0$$ 故该点不是极值点(为鞍点)。
综上所述,函数在点 $(-e, 2k\pi)\ (k \in \mathbb{Z})$ 处取得极小值 $-\frac{e^2}{2}$,无极大值。
19.(本题满分 12 分)
已知平面区域 $D = \left\{ (x, y) \;\middle|\; 0 \le y \le \frac{1}{x\sqrt{1+x^2}},\ x \ge 1 \right\}$。
(1) 求 $D$ 的面积;
(2) 求 $D$ 绕 $x$ 轴旋转所成旋转体的体积。
查看参考答案与解析
【参考答案】(1) 面积为 $\ln(\sqrt{2}+1)$;(2) 旋转体体积为 $\pi\left(1 - \frac{\pi}{4}\right)$。
【详细解析】
(1) 区域 $D$ 的面积为反常积分: $$S = \int_1^{+\infty} \frac{1}{x\sqrt{1+x^2}} dx$$ 换元法:令 $t = \sqrt{1+x^2}$,则 $t^2 = 1+x^2, t dt = x dx \implies \frac{dx}{x} = \frac{t dt}{x^2} = \frac{t dt}{t^2 - 1}$。
积分限:当 $x = 1$ 时 $t = \sqrt{2}$;当 $x \to +\infty$ 时 $t \to +\infty$。
代入得: $$\begin{aligned} S &= \int_{\sqrt{2}}^{+\infty} \frac{1}{t} \cdot \frac{t dt}{t^2 - 1} = \int_{\sqrt{2}}^{+\infty} \frac{1}{t^2 - 1} dt \\ &= \frac{1}{2} \left[ \ln\left| \frac{t-1}{t+1} \right| \right]_{\sqrt{2}}^{+\infty} = 0 - \frac{1}{2} \ln\frac{\sqrt{2}-1}{\sqrt{2}+1} \\ &= \frac{1}{2} \ln\frac{\sqrt{2}+1}{\sqrt{2}-1} = \frac{1}{2} \ln(\sqrt{2}+1)^2 = \ln(\sqrt{2}+1) \end{aligned}$$ (2) 区域 $D$ 绕 $x$ 轴旋转所成的旋转体体积为: $$V = \pi \int_1^{+\infty} y^2 dx = \pi \int_1^{+\infty} \frac{1}{x^2(1+x^2)} dx$$ 拆分有理分式: $$\frac{1}{x^2(1+x^2)} = \frac{1}{x^2} - \frac{1}{1+x^2}$$ 计算反常积分: $$\begin{aligned} V &= \pi \lim_{A \to +\infty} \int_1^A \left( \frac{1}{x^2} - \frac{1}{1+x^2} \right) dx \\ &= \pi \lim_{A \to +\infty} \left[ -\frac{1}{x} - \arctan x \right]_1^A \\ &= \pi \left[ \left(0 - \frac{\pi}{2}\right) - \left(-1 - \frac{\pi}{4}\right) \right] = \pi \left(1 - \frac{\pi}{4}\right) \end{aligned}$$
20.(本题满分 12 分)
设平面有界区域 $D$ 位于第一象限,由曲线 $x^2 + y^2 - xy = 1,\ x^2 + y^2 - xy = 2$ 与直线 $y = \sqrt{3}x,\ y = 0$ 围成,计算二重积分 $\iint_D \frac{1}{3x^2 + y^2} dxdy$。
查看参考答案与解析
【参考答案】$\frac{\pi \ln 2}{8\sqrt{3}}$
【详细解析】
利用极坐标变换:令 $x = r\cos\theta, y = r\sin\theta$,面积微元 $dxdy = r dr d\theta$。
确定极角 $\theta$ 的范围: - 直线 $y = 0$ 对应极角 $\theta = 0$; - 直线 $y = \sqrt{3}x$ 对应 $\tan\theta = \sqrt{3}$,因在第一象限,故 $\theta = \frac{\pi}{3}$。
确定极径 $r$ 的范围: $$x^2 + y^2 - xy = r^2(1 - \sin\theta\cos\theta) = r^2\left(1 - \frac{1}{2}\sin 2\theta\right)$$ 边界曲线 $x^2 + y^2 - xy = 1$ 与 $2$ 分别给出: $$r_1^2(\theta) = \frac{1}{1 - \frac{1}{2}\sin 2\theta},\quad r_2^2(\theta) = \frac{2}{1 - \frac{1}{2}\sin 2\theta}$$ 化简被积函数: $$\frac{1}{3x^2 + y^2} = \frac{1}{r^2(3\cos^2\theta + \sin^2\theta)}$$ 代入二重积分: $$\begin{aligned} \iint_D \frac{1}{3x^2 + y^2} dxdy &= \int_0^{\pi/3} d\theta \int_{r_1(\theta)}^{r_2(\theta)} \frac{1}{r^2(3\cos^2\theta + \sin^2\theta)} r dr \\ &= \int_0^{\pi/3} \frac{1}{3\cos^2\theta + \sin^2\theta} \left[ \ln r \right]_{r_1(\theta)}^{r_2(\theta)} d\theta \end{aligned}$$ 注意比值:$\frac{r_2(\theta)}{r_1(\theta)} = \sqrt{\frac{2}{1}} = \sqrt{2}$,为常数!因此: $$\ln r_2(\theta) - \ln r_1(\theta) = \ln\sqrt{2} = \frac{1}{2}\ln 2$$ 积分化为: $$I = \frac{1}{2}\ln 2 \int_0^{\pi/3} \frac{1}{3\cos^2\theta + \sin^2\theta} d\theta$$ 计算定积分:分子分母同除以 $\cos^2\theta$,令 $u = \tan\theta,\ du = \sec^2\theta d\theta$: $$\int_0^{\pi/3} \frac{\sec^2\theta}{3 + \tan^2\theta} d\theta = \int_0^{\sqrt{3}} \frac{du}{3 + u^2} = \left[ \frac{1}{\sqrt{3}} \arctan\frac{u}{\sqrt{3}} \right]_0^{\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}} \left( \arctan 1 - 0 \right) = \frac{\pi}{4\sqrt{3}}$$ 因此最终积分值为: $$I = \frac{1}{2}\ln 2 \cdot \frac{\pi}{4\sqrt{3}} = \frac{\pi \ln 2}{8\sqrt{3}}$$
21.(本题满分 12 分)
设函数 $f(x)$ 在 $[-a, a]$ 上具有 2 阶连续导数。证明:
(1) 若 $f(0) = 0$,则存在 $\xi \in (-a, a)$,使得 $f''(\xi) = \frac{1}{a^2}[f(a) + f(-a)]$;
(2) 若 $f(x)$ 在 $(-a, a)$ 内取得极值,则存在 $\eta \in (-a, a)$,使得 $|f''(\eta)| \ge \frac{1}{2a^2}|f(a) - f(-a)|$。
查看参考答案与解析
【参考答案】详见下方严密数学推导与证明。
【详细证明】
(1) 在 $x = 0$ 处对 $f(a)$ 和 $f(-a)$ 分别应用带拉格朗日余项的二阶泰勒展开公式: $$f(a) = f(0) + f'(0)a + \frac{1}{2}f''(\xi_1) a^2,\quad \xi_1 \in (0, a)$$ $$f(-a) = f(0) - f'(0)a + \frac{1}{2}f''(\xi_2) a^2,\quad \xi_2 \in (-a, 0)$$ 已知 $f(0) = 0$,将上述两式直接相加,一次导数项抵消: $$f(a) + f(-a) = \frac{a^2}{2} \left[ f''(\xi_1) + f''(\xi_2) \right]$$ 两边同除以 $a^2$: $$\frac{f(a) + f(-a)}{a^2} = \frac{f''(\xi_1) + f''(\xi_2)}{2}$$ 因为 $f''(x)$ 在 $[-a, a]$ 上连续,由连续函数的介值定理,介于 $f''(\xi_1)$ 与 $f''(\xi_2)$ 之间的算术平均值必然能在区间 $(\xi_2, \xi_1) \subset (-a, a)$ 内某点 $\xi$ 取到。
即存在 $\xi \in (-a, a)$,使得: $$f''(\xi) = \frac{1}{a^2}[f(a) + f(-a)]$$ 结论得证。

(2) 设 $f(x)$ 在点 $x_0 \in (-a, a)$ 处取得极值。由可导函数极值的必要条件(费马引理)可知: $$f'(x_0) = 0$$ 在点 $x_0$ 处对 $f(a)$ 和 $f(-a)$ 进行带拉格朗日余项的泰勒展开: $$f(a) = f(x_0) + f'(x_0)(a - x_0) + \frac{1}{2}f''(\eta_1)(a - x_0)^2 = f(x_0) + \frac{1}{2}f''(\eta_1)(a - x_0)^2,\quad \eta_1 \in (x_0, a)$$ $$f(-a) = f(x_0) + f'(x_0)(-a - x_0) + \frac{1}{2}f''(\eta_2)(-a - x_0)^2 = f(x_0) + \frac{1}{2}f''(\eta_2)(a + x_0)^2,\quad \eta_2 \in (-a, x_0)$$ 两式相减消去 $f(x_0)$: $$f(a) - f(-a) = \frac{1}{2}f''(\eta_1)(a - x_0)^2 - \frac{1}{2}f''(\eta_2)(a + x_0)^2$$ 两端取绝对值并由三角不等式放缩: $$|f(a) - f(-a)| \le \frac{1}{2}|f''(\eta_1)|(a - x_0)^2 + \frac{1}{2}|f''(\eta_2)|(a + x_0)^2$$ 记 $M = \max\left\{ |f''(\eta_1)|, |f''(\eta_2)| \right\}$,则: $$|f(a) - f(-a)| \le \frac{1}{2} M \left[ (a - x_0)^2 + (a + x_0)^2 \right] = M(a^2 + x_0^2)$$ 因为 $x_0 \in (-a, a)$,所以 $x_0^2 < a^2$,从而: $$a^2 + x_0^2 < 2a^2$$ 代入得: $$|f(a) - f(-a)| < 2a^2 M \implies M > \frac{1}{2a^2}|f(a) - f(-a)|$$ 取 $\eta \in \{\eta_1, \eta_2\} \subset (-a, a)$ 使得 $|f''(\eta)| = M$,即有: $$|f''(\eta)| \ge \frac{1}{2a^2}|f(a) - f(-a)|$$ 结论得证。
22.(本题满分 12 分)
设矩阵 $A$ 满足:对任意 $x_1, x_2, x_3$ 均有 $A\begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} x_1 + x_2 + x_3 \\ 2x_1 - x_2 + x_3 \\ x_2 - x_3 \end{pmatrix}$。
(1) 求 $A$;
(2) 求可逆矩阵 $P$ 与对角矩阵 $\Lambda$,使得 $P^{-1}AP = \Lambda$。
查看参考答案与解析
【参考答案】(1) $A = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 2 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -1 \end{pmatrix}$;(2) $P = \begin{pmatrix} 4 & 0 & -1 \\ 3 & -1 & 0 \\ 1 & 1 & 2 \end{pmatrix},\ \Lambda = \begin{pmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \end{pmatrix}$。
【详细解析】
(1) 由线性变换表达式提取矩阵: $$A\begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1x_1 + 1x_2 + 1x_3 \\ 2x_1 - 1x_2 + 1x_3 \\ 0x_1 + 1x_2 - 1x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 2 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix}$$ 因为该式对任意向量 $(x_1, x_2, x_3)^{\mathrm{T}}$ 均成立,所以矩阵 $A$ 为: $$A = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 2 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -1 \end{pmatrix}$$ (2) 计算矩阵 $A$ 的特征值,求解特征方程 $|\lambda E - A| = 0$: $$\begin{aligned} |\lambda E - A| &= \begin{vmatrix} \lambda - 1 & -1 & -1 \\ -2 & \lambda + 1 & -1 \\ 0 & -1 & \lambda + 1 \end{vmatrix} \\ &= (\lambda - 1)\left[(\lambda+1)^2 - 1\right] - (-1)\left[-2(\lambda+1) - 0\right] + (-1)[2 - 0] \\ &= (\lambda - 1)(\lambda^2 + 2\lambda) - 2(\lambda+1) - 2 \\ &= \lambda^3 + \lambda^2 - 2\lambda - 2\lambda - 4 = \lambda^3 + \lambda^2 - 4\lambda - 4 \\ &= \lambda^2(\lambda + 1) - 4(\lambda + 1) = (\lambda^2 - 4)(\lambda + 1) \\ &= (\lambda - 2)(\lambda + 2)(\lambda + 1) = 0 \end{aligned}$$ 解得 $A$ 的三个互异特征值为: $$\lambda_1 = 2,\quad \lambda_2 = -2,\quad \lambda_3 = -1$$ 分别求解对应的特征向量:
  1. 对于 $\lambda_1 = 2$: $$(2E - A)\boldsymbol{x} = \begin{pmatrix} 1 & -1 & -1 \\ -2 & 3 & -1 \\ 0 & -1 & 3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \boldsymbol{0}$$ 行化简:$r_2 + 2r_1 \to (0, 1, -3)$,结合第三行可得 $x_2 = 3x_3$,代回第一行得 $x_1 = x_2 + x_3 = 4x_3$。
    取自由变量 $x_3 = 1$,得特征向量 $\boldsymbol{p}_1 = \begin{pmatrix} 4 \\ 3 \\ 1 \end{pmatrix}$。
  2. 对于 $\lambda_2 = -2$: $$(-2E - A)\boldsymbol{x} = \begin{pmatrix} -3 & -1 & -1 \\ -2 & -1 & -1 \\ 0 & -1 & -1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \boldsymbol{0}$$ 由 $r_1 - r_2$ 得 $-x_1 = 0 \implies x_1 = 0$;由第三行得 $x_2 + x_3 = 0 \implies x_2 = -x_3$。
    取 $x_3 = 1$,得特征向量 $\boldsymbol{p}_2 = \begin{pmatrix} 0 \\ -1 \\ 1 \end{pmatrix}$。
  3. 对于 $\lambda_3 = -1$: $$(-E - A)\boldsymbol{x} = \begin{pmatrix} -2 & -1 & -1 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \boldsymbol{0}$$ 由第三行直接得 $x_2 = 0$;代入第二行得 $2x_1 + x_3 = 0 \implies x_3 = -2x_1$。
    取 $x_1 = -1$,得 $x_3 = 2$,特征向量 $\boldsymbol{p}_3 = \begin{pmatrix} -1 \\ 0 \\ 2 \end{pmatrix}$。
令可逆变换矩阵为: $$P = (\boldsymbol{p}_1, \boldsymbol{p}_2, \boldsymbol{p}_3) = \begin{pmatrix} 4 & 0 & -1 \\ 3 & -1 & 0 \\ 1 & 1 & 2 \end{pmatrix}$$ 对应的对角矩阵为: $$\Lambda = \begin{pmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \end{pmatrix}$$ 则满足 $P^{-1}AP = \Lambda$。